ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲ ਟਰੰਪ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਫਲੋਰਿਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤੇਹਰਾਨ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਇਰਾਨ ਦੇ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਸ਼ਾਇਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੀਬੀਐਸ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਜਾਣਕਾਰ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕੀ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੰਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਵੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੀਨੀਅਰ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਖੁਫੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਹੜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਹਵਾਈ ਇੰਧਨ ਭਰਾਈ (ਏਰੀਅਲ ਰੀਫਿਊਲਿੰਗ) ਅਤੇ ਉਡਾਨ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮਸਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਆਪਣਾ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣਗੇ। ਜੋਰਡਨ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਜਾਂ ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ।
ਇਹ ਤਾਜ਼ਾ ਵਿਕਾਸ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਜਦੋਂ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੇਹਰਾਨ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਵਾਰਤਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅੱਜ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਅਰਾਗ਼ਚੀ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ।
ਜਨੀਵਾ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਅਰਾਗ਼ਚੀ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਵਿਸ ਅਤੇ ਓਮਾਨੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਫਾਇਲ ਗਰੋਸੀ ਨਾਲ ਵੀ ਭੇਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਤੇਹਰਾਨ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ 6 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਸਕਟ ਵਿੱਚ ਅਪਰੋਕਸ਼ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਇਸਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੜਕੀ 12 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਝੜਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਇਰਾਨ ਕੋਲ 60 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਸੰਮ੍ਰਿਧ ਕੀਤੇ ਗਏ 400 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਅਣਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਸੰਮ੍ਰਿਧ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਹਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸੰਮ੍ਰਿਧੀਕਰਨ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਸਮਝੌਤਾਕਾਰੀ ਰੁਝਾਨ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਉਪ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਜ਼ੀਦ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਹਰਾਨ ਆਪਣੇ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਭੰਡਾਰ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਜੇ ਸਾਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਖੋਂ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਵੱਲ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।”
ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੋਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੱਧਸਥ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਹੋਸਟੇਜ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋੜੇ ਗਏ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਹਿਤਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।