
ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਤ ਸਰੰਡਰ ਕਰੇ ਇਰਾਨ: ਟਰੰਪ
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਏਜੰਸੀਆਂ/ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਲੜਾਈ ਕਦੋਂ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਤੇਹਰਾਨ ਤੋਂ “ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਾਲੀ ਸਰੰਡਰ” ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਲੈਬਨਾਨ ਨਾਲ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਹਨ।
ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਈਆਂ ਜਦੋਂ ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕਿਅਨ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ ਮੱਧਸਥਤਾ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਮੀਦ ਜਗੀ ਸੀ ਕਿ ਜੰਗ ਦਾ ਹੱਲ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਬਾਅਦ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ Truth Social ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ:
“ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਸਿਵਾਏ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਾਲੀ ਸਰੰਡਰ ਦੇ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ “ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਕਬੂਲਯੋਗ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ” ਦੀ ਚੋਣ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣ ਸਕੇ।
ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਲੈਬਨਾਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਜੰਗ
ਟਰੰਪ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮਕਸਦ ਬਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗ ਹੁਣ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਿਲ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਅੱਡੇ ਹਨ।
ਇਰਾਨ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਦੂਤ ਅਮੀਰ ਸਈਦ ਇਰਾਵਾਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 1,332 ਇਰਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ 11 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 6 ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲ ਮਿਸਾਈਲ ਦਾਗੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਿਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਤੇਹਰਾਨ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਲੈਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਹਿਜਬੁੱਲਾਹ ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਰਾਨ ਦੀ ਅੱਧ-ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ Tasnim ਮੁਤਾਬਕ ਤੇਹਰਾਨ ਦੇ ਮੇਹਰਾਬਾਦ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਲੈਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਬੇਘਰ
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਲੈਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬੇਰੂਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਬੰਬਬਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਿਜਬੁੱਲਾਹ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਲੈਬਨਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਆਏ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਮਾਲ ਸੈਫ਼ੁੱਦੀਨ ਨੇ ਕਿਹਾ:
“ਅਸੀਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਸੋ ਰਹੇ ਹਾਂ – ਕੁਝ ਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰੇ।”
Norwegian Refugee Council ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3 ਲੱਖ ਲੋਕ ਲੈਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਬੇਘਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਲੈਬਨਾਨ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 123 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 683 ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ
ਇਸ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਟਾਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਡਿੱਗ ਗਏ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ Hormuz Strait ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਲਗਭਗ 20% ਤੇਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਇਰਾਨ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੀ ਮੰਗ ਰੱਦ ਕੀਤੀ
ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਇਰਾਵਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵਾਂ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਇਰਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਰਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਚੁਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖਲ ਦੇ ਬਿਨਾਂ।
ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਉਕਸਾਏ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਮਲਾ ਕਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਆਯਤੁੱਲਾਹ ਅਲੀ ਖਾਮਨੇਈ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ “ਕਤਲ” ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹੁਣ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ 4 ਤੋਂ 6 ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ 151.8 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵੇਚਣ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।